BHAKTI KI SHAKTI
🔱 फाल्गुन मास, कृष्ण पक्ष चतुर्दशी ✓ Completed Vedic Sanatan Guide

Maha Shivratri (Great Night of Lord Shiva)

महाशिवरात्रि भगवान शिव और शक्ति के दिव्य मिलन का महापर्व है। इसी रात्रि को भगवान शिव ने माता पार्वती के साथ विवाह किया था। इसी पावन तिथि की महानिशीथ बेला में निराकार परब्रह्म शिव करोड़ों सूर्यों के समान ज्योतिर्मय लिंग (अग्नि स्तंभ) के रूप में प्रकट हुए थे। इस दिन शिवभक्त उपवास रखते हैं, चार पहर की पूजा करते हैं और शिवलिंग पर जल, दूध, बेलपत्र व धतूरा अर्पित कर मोक्ष की कामना करते हैं।

🕉️ Principal Deity: देवाधिदेव महादेव (भगवान शिव), माता पार्वती
Festival Date (2026) 15 Feb 2026 • Sunday View Day Panchang
⏰

Auspicious Muhurat & Timings for 2026

Calculated as per Vedic Surya Siddhanta and Lahiri Ayanamsha

Main Puja Muhurat

चार पहर पूजा (शाम 06:15 से अगली सुबह 06:55 तक)

Most Auspicious Window
Mahanishita Kaal

रात 12:09 से मध्यरात्रि 01:01 तक (ज्योतिर्लिंग प्राकट्य मुहूर्त)

Tantra & Mantra Sadhana
Tithi Transition Timing

तिथि विवरण: 15 फरवरी 2026, शाम 04:30 बजे से • समाप्ति: 16 फरवरी 2026, शाम 03:05 बजे तक

📋

Step-by-Step Schedule & Ritual Timeline (Hour by Hour)

Detailed sequence from morning to night for rituals, puja, and lighting lamps

🚿

प्रातः स्नान व रुद्राभिषेक

प्रातः 05:00 - 07:00 AM

ब्रह्म मुहूर्त में स्नान कर शिवलिंग का गंगाजल, गाय के कच्चे दूध, दही, शहद, घी व शर्करा (पंचामृत) से अभिषेक करें।

🥛

प्रथम पहर पूजा (दुग्धाभिषेक)

शाम 06:15 - 09:30 PM

ईशान कोण में जल व दूध से अभिषेक करें। अक्षत, भस्म और बेलपत्र अर्पित करें।

🥣

द्वितीय पहर पूजा (दध्याभिषेक)

रात 09:30 - 12:45 AM

दही से अभिषेक करें और "ॐ नमः शिवाय" का जप करें।

🔱

निशीथ काल - ज्योतिर्लिंग ध्यान

रात 12:09 - 01:01 AM

घी और शहद से अभिषेक। महामृत्युंजय मंत्र और शिव तांडव स्तोत्र का पाठ करें।

🪔

चतुर्थ पहर पूजा व आरती

रात 03:45 - 06:55 AM

गन्ने के रस व जल से अभिषेक। आरती करें और अगले दिन प्रातः पारण करें।

🌟

Why is this Festival Celebrated?

महाशिवरात्रि भगवान शिव और शक्ति के दिव्य मिलन का महापर्व है। इसी रात्रि को भगवान शिव ने माता पार्वती के साथ विवाह किया था। इसी पावन तिथि की महानिशीथ बेला में निराकार परब्रह्म शिव करोड़ों सूर्यों के समान ज्योतिर्मय लिंग (अग्नि स्तंभ) के रूप में प्रकट हुए थे। इस दिन शिवभक्त उपवास रखते हैं, चार पहर की पूजा करते हैं और शिवलिंग पर जल, दूध, बेलपत्र व धतूरा अर्पित कर मोक्ष की कामना करते हैं।

Significance rooted in Sanatan Dharma
🪷

Pauranik Beliefs & Cultural Traditions

शिवपुराण के अनुसार, महाशिवरात्रि की रात जो भक्त बिना सोए चार पहर रुद्राभिषेक और महामृत्युंजय मंत्र का जप करता है, उसके जन्म-जन्मांतर के पाप भस्म हो जाते हैं। समुद्र मंथन से निकले कालकूट हलाहल विष को भगवान शिव ने इसी दिन अपने कंठ में धारण किया था, जिससे उनका नाम नीलकंठ पड़ा।

Preserved through millennia of tradition
📜

Complete Sacred Mythological Story (Vrat Katha)

Authentic narration from Sacred Puranas and Epics

शिवपुराण की प्रसिद्ध कथा के अनुसार, एक क्रूर निषाद (शिकारी) जंगल में शिकार न मिलने पर रात को बेलपत्र के वृक्ष पर चढ़कर बैठ गया। नीचे एक शिवलिंग स्थापित था। ठंड और भूख से कांपते हुए अनजाने में उसके हाथों से बेलपत्र टूटकर शिवलिंग पर गिरते रहे और लोटे से जल टपकता रहा। रात्रि के प्रथम, द्वितीय, तृतीय और चतुर्थ पहर में एक-एक मृग परिवार (हिरण, हिरणी व बच्चे) आए।

शिकारी ने उन्हें मारना चाहा, किंतु मृगों ने अपने परिवार से मिलकर वापस आने का वचन दिया। मृगों की सत्यवादिता और शिवलिंग पर अनजाने में हुए चार पहर के अभिषेक से शिकारी का हृदय निर्मल हो गया। जब मृग परिवार लौटा, तो शिकारी ने धनुष फेंक दिया। उसी क्षण भगवान शिव प्रकट हुए और उन्होंने शिकारी को गुह नाम देकर मोक्ष प्रदान किया।

📖 Reciting or listening to this Katha during puja yields multifold blessings.
🌍

How and Where is it Celebrated? (India & Worldwide)

Regional customs across Indian states and global celebrations by Indian diaspora

🇮🇳 Across Indian States & Regions

12 ज्योतिर्लिंगों (सोमनाथ, महाकालेश्वर, काशी विश्वनाथ, केदारनाथ आदि) में लाखों भक्त उमड़ते हैं। उज्जैन में शिव नवरात्रि का उत्सव, वाराणसी में भव्य शिव बारात और हरिद्वार में गंगाजल अभिषेक होता है।

🌐 Celebrations Across the Globe (NRI & Diaspora)

नेपाल के पशुपतिनाथ मंदिर में विश्वभर से 10 लाख से अधिक साधु व श्रद्धालु जुटते हैं। मॉरीशस में "गंगा तालाब" की पदयात्रा, त्रिनिदाद, यूके और अमेरिका में भव्य रुद्र-यज्ञ होते हैं।

🛍️

Puja Samagri Checklist

Tick off items as you prepare for the ritual

5 Items
🕉️

Sacred Mantras & Invocations

पंचाक्षरी मंत्र: "ॐ नमः शिवाय॥"
महामृत्युंजय मंत्र: "ॐ त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्। उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीय माऽमृतात्॥"
शिव गायत्री मंत्र: "ॐ तत्पुरुषाय विद्महे महादेवाय धीमहि तन्नो रुद्रः प्रचोदयात्॥"
⚖️

Rules: Dos and Don'ts

What to Do (अवश्य करें)
  • ✓ शिवलिंग पर केवल अखंडित बेलपत्र चढ़ाएं (चिकना भाग शिवलिंग की ओर हो)
  • ✓ चारों पहर जागरण करें
  • ✓ सात्विक फलाहार करें
What to Avoid (कदापि न करें)
  • ✗ शिवलिंग पर तुलसी, केतकी का फूल या कुमकुम/सिंदूर न चढ़ाएं
  • ✗ शिवलिंग की पूर्ण परिक्रमा न करें (सोमसूत्र को न लांघें)
📅

Upcoming Dates for Maha Shivratri (Great Night of Lord Shiva) (2026–2030)

Accurate advance calendar for devotees, families and diaspora planning

Year Date Day Tithi Action
2026 15 February 2026 Sunday फाल्गुन मास, कृष्ण पक्ष चतुर्दशी Panchang
2027 06 March 2027 Saturday फाल्गुन मास, कृष्ण पक्ष चतुर्दशी Panchang
2028 23 February 2028 Wednesday फाल्गुन मास, कृष्ण पक्ष चतुर्दशी Panchang
2029 12 February 2029 Monday फाल्गुन मास, कृष्ण पक्ष चतुर्दशी Panchang
2030 03 March 2030 Sunday फाल्गुन मास, कृष्ण पक्ष चतुर्दशी Panchang

🪔 Explore Other Major Festivals & Vrats

Tap any festival to read full katha, muhurat and rituals

View all 2026-2030 ›
🔔
दैनिक राशिफल व पंचांग अलर्ट

शुभ मुहूर्त व दैनिक राशिफल पाएं

प्रतिदिन प्रातः अपनी राशि का सटीक दैनिक राशिफल, आज का शुभ चौघड़िया व राहुकाल समय की सूचना सीधे अपने मोबाइल/कंप्यूटर पर प्राप्त करें।

🍪

कुकीज़ व गोपनीयता सहमति (Cookie Consent)

हम आपकी पसंदीदा भाषा, चयनित शहर और पंचांग गणना को सहेजने के लिए आवश्यक कुकीज़ का उपयोग करते हैं।